HURREM SULTAN
(ö. 965/1558)
Kanûnî Sultan Süleyman’ın hanımı ve II. Selim’in annesi.
Hürrem Sultan’ı tasvir eden yağlı boya tablo (Jak Arram özel koleksiyonu)Kanuni Sultan Süleymân Hân’in
zevcesi. Osmanlı târihinde Haseki ve Hurrem Sultan ismiyle meşhur oldu. Doğum
yeri ve tarihi bilinmemektedir. 1558 târihinde İstanbul’da vefât etti.
Süleymâniye Câmii avlusuna defnedildi. Kânûnî sonradan bu sâdık zevcesinin kabri
üzerine bir türbe yaptırdı. Türbe, Mîmâr Sinân’ın eseri olup, içi muhteşem
çinilerle süslüdür. Kubbeye yakın yerlerinde âyet-i kerîmeler yazılıdır.
Hurrem Sultan’ın hayâtının ilk
safhalarına ve saray-ı hümâyûna getirilmesine dâir çeşitli rivayetler vardır.
Sarayda İslâm âdet ve terbiyesi ile yetişti. Her zaman şen ve güler yüzlü
olmasından dolayı Hurrem veya Hurrem Şah adı verildi. Kânûnî Sultan Süleymân
Hân’a zevce (eş) oldu. Aklı, zekâsı ve sadâkati ile tanındı, ilk çocuğu şehzâde
Mehmed olup Kânûnî’nin tahta çıkmasından bir yıl sonra dünyâya gelmiştir.
Mihrimah Sultan, şehzâde Selîm ve Bâyezîd diğer çocuklarıdır. Bunlar kendisinden
sonra vefât etmişlerdir. Mihrimah Sultan, Rüstem Paşa ile evlendirildi.
Hürrem Sultan vakfiyesinin ilk iki sayfası (TİEM, nr. 2191)
Hurrem Sultan, Edirne’de
hastalanmasından sonra kendisini daha çok hayır işlerine verdi. Aksaray’da o
zaman Avrat pazarı, bugün Haseki denilen semtte kubbeli bir câmi ile şadırvan,
yanında imâret, medrese, dârüşşifâ ve mektep yaptırdı. Medrese, 1539 (H. 946) da
yapıldı. Şimdi Belediyenin polikliniği olarak kullanılan dârüşşifâ da 1550 (H.
957) de yapıldı. Bundan başka Mekke ve Medîne-i münevverede birer imâret
yaptırdı. Edirne’ye su getirtti ve bunları muhtelif çeşmelerden akıttı. Cisr-i
Mustafa Paşa’da Kervansaray, câmi ve imâret yaptırdı. Bunlara kocası Kânûnî
Sultan Süleymân’ın kendisine temlîk ettiği emlâkini vakfederek adını hayırla
târihe yazdırdı. Kânûnî de bu sâdık zevcesi için, hayâtının sonuna kadar
hayırlar ve vakıflar yaptırmıştır.
Hürrem Sultan’ın Süleymaniye Camii hazîresindeki türbesi – İstanbul
Dîvân şiiri kültürüne sâhib olan
Hurrem Sultan ayrıca şâirdir. Şiirleri daha ziyâde Kânûnî’ye yazdığı mektuplarda
görülür.
¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾
1) Pâdişâhların Kadınları ve Kızları; sh.
34
2) Resimli Türk Edebiyatı Târihi; cild-1, sh.
568
3) Harem’den Mektûblar; sh.
80
4) Hurrem Sultan’ın son seneleri (A. Refik,
Yeni Mecmua; sayı 32, sene-1918) sh. 108
5) Münşeât-üs-selâtîn; cild-2, sh.
65
6) Hadîkat-ül-cevâmî; cild-1, sh.
101
Kanuni Sultan Süleymân Hân’in
zevcesi. Osmanlı târihinde Haseki ve Hurrem Sultan ismiyle meşhur oldu. Doğum
yeri ve tarihi bilinmemektedir. 1558 târihinde İstanbul’da vefât etti.
Süleymâniye Câmii avlusuna defnedildi. Kânûnî sonradan bu sâdık zevcesinin kabri
üzerine bir türbe yaptırdı. Türbe, Mîmâr Sinân’ın eseri olup, içi muhteşem
çinilerle süslüdür. Kubbeye yakın yerlerinde âyet-i kerîmeler yazılıdır.
Hurrem Sultan’ın hayâtının ilk
safhalarına ve saray-ı hümâyûna getirilmesine dâir çeşitli rivayetler vardır.
Sarayda İslâm âdet ve terbiyesi ile yetişti. Her zaman şen ve güler yüzlü
olmasından dolayı Hurrem veya Hurrem Şah adı verildi. Kânûnî Sultan Süleymân
Hân’a zevce (eş) oldu. Aklı, zekâsı ve sadâkati ile tanındı, ilk çocuğu şehzâde
Mehmed olup Kânûnî’nin tahta çıkmasından bir yıl sonra dünyâya gelmiştir.
Mihrimah Sultan, şehzâde Selîm ve Bâyezîd diğer çocuklarıdır. Bunlar kendisinden
sonra vefât etmişlerdir. Mihrimah Sultan, Rüstem Paşa ile evlendirildi.
Hurrem Sultan, Edirne’de
hastalanmasından sonra kendisini daha çok hayır işlerine verdi. Aksaray’da o
zaman Avrat pazarı, bugün Haseki denilen semtte kubbeli bir câmi ile şadırvan,
yanında imâret, medrese, dârüşşifâ ve mektep yaptırdı. Medrese, 1539 (H. 946) da
yapıldı. Şimdi Belediyenin polikliniği olarak kullanılan dârüşşifâ da 1550 (H.
957) de yapıldı. Bundan başka Mekke ve Medîne-i münevverede birer imâret
yaptırdı. Edirne’ye su getirtti ve bunları muhtelif çeşmelerden akıttı. Cisr-i
Mustafa Paşa’da Kervansaray, câmi ve imâret yaptırdı. Bunlara kocası Kânûnî
Sultan Süleymân’ın kendisine temlîk ettiği emlâkini vakfederek adını hayırla
târihe yazdırdı. Kânûnî de bu sâdık zevcesi için, hayâtının sonuna kadar
hayırlar ve vakıflar yaptırmıştır.
Dîvân şiiri kültürüne sâhib olan
Hurrem Sultan ayrıca şâirdir. Şiirleri daha ziyâde Kânûnî’ye yazdığı mektuplarda
görülür.
¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾
1) Pâdişâhların Kadınları ve Kızları; sh.
34
2) Resimli Türk Edebiyatı Târihi; cild-1, sh.
568
3) Harem’den Mektûblar; sh.
80
4) Hurrem Sultan’ın son seneleri (A. Refik,
Yeni Mecmua; sayı 32, sene-1918) sh. 108
5) Münşeât-üs-selâtîn; cild-2, sh.
65
6) Hadîkat-ül-cevâmî; cild-1, sh.
101
Yorumlar
Yorum Gönder