BEDREDDÎN MEHMED MARDİNÎ
BEDREDDÎN MEHMED MARDİNÎ
On beşinci asır astronomi âlimi.
İsmi Mehmed Mardînî, lakabı Bedreddîn’dir. Sıbt Mardînî ismiyle meşhur oldu.
Nisbetinden Mardinli olduğu anlaşılmaktadır. Doğum târihi belli değildir. Hayâtı
hakkında kaynaklarda fazla bilgiye rastlanmamıştır, ömrünün sonuna doğru Mısır’a
giderek Câmi-ul-Ezher’de muvakkit olarak (namaz vakitlerini ayarlayan) vazife
yaptı. Astronomi sahasında yazdığı eserlerle meşhur oldu. 1498 senesinde vefât
etti. Nerede vefât ettiği bilinmemektedir.
Bedreddîn Mardînî yirmiden fazla
eser yazmıştır. Bunlardan bâzıları şunlardır; 1- Dekâik-ul-Hakâik
fî Hisâb-id-Derci ved-dekâik:
Bir mukaddime, on
bölüm, hatimeden meydana gelen eser, Şehâbeddîn Ahmed bin Receb’in Keşf-ül-Hakâik
fî Hisâb-id-Dderci ved-dekâik adlı eserinin muhtasarıdır
(kısaltmasıdır). 2- Ed-Dürer-ül-Menşûr
fil-Amel bir-Rub-id-Düstûr: Bir mukaddime ve altmış bölümden
meydana gelmiştir. 3- El-Fethiyye,
fil-Amel-il-Ceybiyye, 4- El-Havl-il-Muhtasarât
fil-Ameli bi Rub-il-mukantarât, 5- İzhâr-us-Sırr-il-Mûdî’ fil-Ameli bir-Rub’i,
6- Keş-ül-Gavâmiz fil-Ferâiz, 7- Kifâyet-ül-Kunû’ fii-Amel bir- Rub-
iş-Şimâl-il-Maktu: İzhâr-us-sirr-il-Mûdî’ adlı eserin kısaltılmış şeklidir. 8-
Kurret-ün-Nâzır
fî Marifeti Vaz’i Hutûtı Fadl-id-Dâir, 9- Kurret-ül-Ayn fî Beyân-il-Mezhebîn:
Ferâiz ilmine
dâir olan bu eserini, 1495 senesinde yazmıştır. 10- El-Lem’u
fil-Hisâb şerhi: Ebü’l-Abbâs Ahmed bin Mehmed
Makdisî’nin el-Lem’u
fil-Hisâb adlı
eserinin şerhidir. 11-
Lam’at-üş-Şemsiyye alet-tuhfet-il-Kudsiyye: Ferâiz ilmine dâir bir ta’liktir.
12- El-Leme’ât-ül-Mardîniyye
fî şerh-il-Yâsemeniyye, 13- Lukât-ül-cevâhir fî Tahdîd-il-Hutût veddevâir, 14-
Mekâsid-üt-Tullâb fî marifet-il-mesâil bilhisâb, 15-
Nazm-ül-Cevher-il-Galî fil-Amel bir-Rub’iş-Şimâlî, 16- Hisâb-ül-Cebr
vel-Mukâbele, 17- Risâlet-ül-Ceyb: Bu eser 1582 senesinde Ahmed bin
Abdulhak Sinbatî tarafından şerh edilmiştir. 18- Risale
fî Resm-il-Münharifât, 19- Tashîh-ul-Mesâha fî Taraf-il-Ceyb min er-Rub’ı, 20-
Tedrib-ül-Âmil bir-Rub-il-Kâmil, 21- Et-Tırâz-ül-Mezheb fil-Amel
bir-Rub-il-Müceyyib, 22- Tuhfet-ül-Ahbâb fî ilm-il-Hisâb, 23-
Et-Turuk-us-Seniyye fil-Amel bin-Nisbet-is-Sittîniyye.
Bedreddîn Mardînî’nin yazmış olduğu
eserlerden Kifâyet-ül-Kunû’, Tashîh-ul-Measâha ve Rub’u Müceyyib
risaleleri bir arada olarak 1853 senesinde basılmıştır.
¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾
1) Osmanlı Müellifleri; cild-3, sh.
255
2) Osmanlı İmparatorluğu’nda Fen İlimleri ve
Yetişen Bilginler; sh. 267
3) Keşf-üz-zünûn; cild-1, sh.
628
4) Rub’u Tahtası (Faün Gökmen); sh.
5
Yorumlar
Yorum Gönder